De cahiersteek is een ambachtelijke bindwijze waarbij een boekje of brochure met zichtbaar garen wordt samengehouden. In tegenstelling tot veel moderne bindmethoden blijft de draad nadrukkelijk zichtbaar in de rug van de publicatie. Juist dat zichtbare detail geeft de cahiersteek zijn karakteristieke uitstraling.
De techniek wordt veel toegepast voor menumappen, kunstenaarsboeken, brochures, catalogi en andere uitgaven waarbij materiaal en afwerking een belangrijke rol spelen. Door de eenvoudige constructie ontstaat een bindwijze die zowel functioneel als decoratief is.
Wat is een cahiersteek?
De naam cahiersteek is afgeleid van het Franse woord cahier, dat schrift betekent. De techniek werd vroeger veel gebruikt voor schoolschriftjes en staat daarom ook bekend als schriftensteek.
Bij een cahiersteek wordt het binnenwerk met een draad door enkele naaigaten in de rug samengebonden. De draad vormt daarbij één of meerdere zichtbare lussen en wordt afgewerkt met een knoop. Waar andere bindwijzen de constructie zoveel mogelijk verbergen, maakt de cahiersteek deze juist zichtbaar.
Bij Boekbinderij Rietveld wordt de cahiersteek machinaal aangebracht, waarbij het werk handmatig wordt verwerkt. Hierdoor blijft veel ruimte bestaan voor maatwerk en bijzondere uitvoeringen.
Kenmerken van een cahiersteek
De cahiersteek onderscheidt zich door zijn eenvoud. Met relatief weinig materiaal ontstaat een sterke visuele binding tussen de pagina’s.
De zichtbare draad geeft een publicatie een ambachtelijke uitstraling en maakt direct duidelijk hoe het boekje is opgebouwd. Daardoor wordt de bindwijze vaak ingezet bij uitgaven waarbij de constructie onderdeel mag zijn van het ontwerp.
Een ander kenmerk is dat de draad zowel aan de binnenzijde als aan de buitenzijde zichtbaar blijft. Dit geeft ontwerpers de mogelijkheid om de binding bewust mee te nemen in de vormgeving.
Wanneer kies je voor een cahiersteek?
Een cahiersteek is bijzonder geschikt voor relatief compacte publicaties waarbij uitstraling en materiaalbeleving belangrijk zijn.
De techniek wordt regelmatig toegepast voor magazines, kunstenaarsboeken, tentoonstellingspublicaties, brochures en speciale uitgaven. Ook binnen horeca en hospitality kan een cahiersteek een onderscheidende afwerking vormen voor bijvoorbeeld menumappen.
Doordat de constructie zichtbaar blijft, past deze bindwijze goed bij ontwerpen waarin vakmanschap en materiaalgebruik centraal staan.
Ontwerpmogelijkheden
Een belangrijk onderdeel van de cahiersteek is het garen zelf. Door te kiezen voor een kleur die aansluit bij het ontwerp kan de binding subtiel aanwezig zijn, terwijl een contrasterende kleur juist extra aandacht trekt.
Voor cahiersteekprojecten is een breed assortiment aan garenkleuren beschikbaar. Daardoor kan de binding worden afgestemd op de vormgeving van de publicatie zonder dat het ambachtelijke karakter verloren gaat.
Cahiersteek of singersteek?
De cahiersteek en de singersteek worden regelmatig met elkaar vergeleken omdat beide bindwijzen gebruikmaken van zichtbaar garen.
Het verschil zit in de constructie. Een singersteek bestaat uit een doorlopende stiknaad die vergelijkbaar is met een naaisteek. Bij een cahiersteek wordt de publicatie samengebonden met zichtbare lussen en een knoop in de rug.
Welke bindwijze het meest geschikt is, hangt af van de gewenste uitstraling. De cahiersteek oogt vaak iets traditioneler en handmatiger, terwijl de singersteek een strakker en grafischer karakter heeft.
